Her Gün Yapılıyor, Yıllar Sonra Sirozla Ödeniyor

Telefon, tablet, bilgisayarlar gerek işyerlerinde gerekse evlerde sıklıkla kullanılan hatta artık yapılan işlerin temeline oturan araçlar. Birçok işi kolaylaştıran bu cihazlar insanları hareketsizliğe sürüklüyor. Her gün saatlerce bu cihazların başında hareketsiz kalan ve fastfood tarzı yiyeceklerle kötü beslenme alışkanlığı olan insanlar uzun bir zaman sonra bu durumun faturasını ödüyor. Hastalıklar sessizce vücuda yayılıyor çoğu zaman ilk belirtiler bile anlaşılmıyor. Eskiden virüsler yolu ile oluşan Siroz hastalığı şimdi modern hayatın getirdiği kötü alışkanlıklar ile çok daha hızlı yayılıyor. Karaciğer yağlanmasının toplumda yüzde 40'a ulaştığı belirtiliyor. Uzmanlar dikkat edilmediği takdirde bu yağlanmanın siroza kadar ilerleyebileceğini vurguluyor. 

Hastalık Değil Alışkanlık 

Modern yaşamın getirdiği hareketsizlik ve kötü beslenme gibi alışkanlıklar karaciğer sağlığını olumsuz etkiliyor. Özellikle son yıllarda oldukça artan karaciğer sorunlarının sonucu siroza kadar ulaşıyor. Korkulacak tarafı ise günlük alışkanlıkların tetiklediği bu hastalık fark edilmeden karaciğeri kaplıyor. Karaciğer yağlanmasının toplumda yüzde 40’a ulaştığını belirten uzmanlar, bu tablonun önlenmediği takdirde siroza kadar ilerleyebileceği uyarısında bulunuyor. 

Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Onur Yaprak, konuya ilişkin yaptığı açıklamalarda önceki yıllarda virüslere bağlı gelişen siroz vakalarını şimdi kötü alışkanlıkların tetiklediğini belirtti. Siroz hastalığını detaylıca ele alan Uzman Yaprak, siroz hakkında; 

"Karaciğer; protein üretimi, safra salgılanması, bilirubinin atılması, pıhtılaşma faktörlerinin sentezi ve karbonhidrat yağ metabolizmasının merkezidir. Siroz geliştiğinde bu hayati fonksiyonların tamamı ciddi şekilde bozulur. Eskiden sirozun en sık nedeni hepatitlerdi. Aşılama ve yeni tedaviler sayesinde bu nedenler geriledi. Asıl tehlike karaciğer yağlanması. 2000'li yıllarda toplumda karaciğer yağlanması oranı yüzde 10 civarındaydı. Bugün bu oran yüzde 40'a ulaştı. Yani dört katlık bir artış söz konusu" ifadelerini kullandı. 

Modern Hayat Karaciğeri Çökertiyor 

Kısa sürede ciğerleri ele geçiren siroz hastalığının önemine dikkat çekmek isteyen Uzman Doktor Yaprak, ilk zamanlar hafife alınmayan kolesterol yüksekliği, karın içi yağlanma gibi durumların karaciğeri siroza sürüklediğini belirterek; 

"Obezite, diyabet, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği ve karın içi yağlanma metabolik sendromu oluşturuyor. Bu tablo, karaciğeri zamanla siroza sürüklüyor. Karaciğer hücrelerinin yüzde 5'inden fazlasının yağla yer değiştirmesi durumunda yağlanmadan söz edebiliriz. Yağlanma ilerlerse iltihap eklenir ve NASH dediğimiz tablo gelişir. Yağlanması olan hastaların yaklaşık yüzde 25-30'unda NASH ortaya çıkar. Bu grubun yüzde 10'unda ise süreç siroza kadar ilerler" dedi. 

Alışkanlıklar ve yaşam tarzı değiştirilmediği takdirde önümüzdeki 10 yıl içerisinde 400 bin yeni siroz hastasının olacağına dikkat çeken uzman vahim tabloyu şu ifadeler ile açıkladı; 

"Karaciğer yağlanması olan bireylerin yaklaşık yüzde 1'inin 10 yıl içinde siroz geliştireceğini öngörüyoruz. Bu da önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 400 bin yeni siroz hastası anlamına geliyor. Bu rakam son derece endişe verici. Erkeklerde bel çevresi 100 cm, kadınlarda 85 cm üzerindeyse, diyabet, hipertansiyon veya kolesterol yüksekliği varsa karaciğer yağlanması olasılığı yüzde 60-70'tir. Morbid obezbireylerin ise yüzde 90'ında yağlanma vardır" 

Karaciğer yağlanmasına karşı alınabilecek önlemleri de dile getiren Uzman Doktor Yaprak, sağlıklı beslenme, oruç gibi kavramlara dikkat çekerken uzak durulması gereken ürünleri de sıraladı. 

"Akdeniz tipi beslenmeye geçilmeli, işlenmiş karbonhidratlar bırakılmalı, fruktoz ve mısır şurubu içeren ürünlerden uzak durulmalı. Mümkünse 14-16 saatlik aralıklı oruç uygulanmalı. Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş öneriyoruz. Nabzın yükseldiği, terlemenin olduğu bir egzersiz olmalı. Ayrıca kas güçlendirici egzersizler çok önemli çünkü kaslar vücutta enerji yakımını artırır" ifadelerini kullandı.