Soğuk Değil, Günlük Hayatta Yaptığımız Bu Hata Hasta Ediyormuş

19 Ocak 2026 11:09

Modern bilim tarafından yapılan son araştırmalar kış mevsiminin korkulan rüyası soğuğu masumlaştırıyor. Son yıllarda soğuğun hasta etmediği gündeme geliyor. Öyle ki doktorlar küçük bebeklerin bile soğuk demden temiz havaya çıkarılması gerektiğini söylüyor. İnsanlar soğuk hasta etmiyorsa neden en fazla kış aylarında hasta olunduğunu sorguluyor. Bu çerçeve de yapılan yeni bir araştırma ve bilim adamlarının açıklamaları bu sorulara cevap veriyor. Soğuk masumsa bizi kış mevsiminde bu kadar çok ne hasta ediyor?

Kışın Evden Çıkmadık Ama Hastalıktan Kurtulamadık

Neredeyse her kültürde olan kalıplaşmış bir durumdur soğuğun insanı hasta ettiği. Belki de yüzyıllardır inanılan bu durumu modern bilim çürütüyor. Kış aylarında montsuz dışarı çıkmak, rüzgarlı havada üşümek, yağmurda ıslanmak veya soğuk hava da uzun süre dışarda kalmak gibi birçok etkenin kış aylarında hastalığın başlıca nedenleri arasında görülüyor. Ancak modern bilim, soğuk hava ile hastalık arasındaki ilişkinin sanıldığından çok daha karmaşık olduğunu ortaya koyuyor.

Westminster Üniversitesi Tıbbi Mikrobiyoloji Bölümü'nden Kıdemli Öğretim Üyesi Manal Muhammed, The Conversation'da ele aldığı makalesinde soğuk hava ve hastalık arasındaki ilişkiyi derinden inceleyerek beklenen cevapları verdi. Muhammed, "Grip ve soğuk algınlığı gibi hastalıkların sebebi virüslerdir; soğuk hava değil," diyor.

Yapılan araştırmarlara ve bilim adamlarına göre nezleye yol açan rinovirüsler ve gribe yol açan influenza virüsleri hava sıcaklığından bağımsız olarak çoğalıyor. İnsandan insana bulaşmasının en sık görülen etkenleri ise solunum yolu ve temas olarak açıklanıyor. Ancak tüm bu açıklamalara rağmen özellikle kış mevsiminde yani soğuk havalarda büyük bir artış gösteren nezle ve grip kafaları karıştırıyor. Madem soğuk ile bir etkisi yok neden bu havalarda bu hastalıklar artış gösteriyor?

Herkes Soğuğu Suçluyordu

Yapılan araştırmalar nezle ve grip gibi hastalıkların kış aylarında artış göstermesinin soğuk hava bile ilgisi olmadığını gösteriyor. Bilim adamları bu artışın doğrudan soğuktan değil; soğuk havanın yarattığı biyolojik, çevresel ve davranışsal koşullardan kaynaklandığını dile getiriyor. Bununla beraber grip ve koronavirüsler dahil birçok solunum yolu virüsünün soğuk ve kuru havada daha uzun süre hayatta kalabildiği belirtiliyor. Çünkü kış aylarında hava daha kuru oluyor. Kuru havada ise öksürük, konuşma veya nefes alma sırasında havaya yayılan damlacıkların daha hızlı buharlaşmasına yol açıyor. Bu da virüs taşıyan parçacıkların havada daha uzun süre asılı kalmasını sağlıyor.

Konuya ilişkin yaptığı çalışmalar sonucunda açıklamalarda bulunan Muhammed,

"Soğuk hava solumak, burun ve solunum yollarının iç sıcaklığını düşürüyor. Bu durum 'vazokonstriksiyon' adı verilen, damarların daralmasına yol açan bir tepkiyi tetikliyor. Kan akışının azalması ise burun ve boğazdaki yerel bağışıklık savunmasını zayıflatabiliyor," diyor.

Asıl Sebep Buymuş

Kış aylarında hastalıkların artmasının bir diğer sebebi olarak ise insan davranışları gösteriliyor. Araştırmacılar kış aylarında soğuk havadan dolayı insanların daha çok kapalı alanlarda vakit geçirdiğini belirtiyor. Kalabalık, havalandırması yetersiz iç mekanlar; virüslerin birikmesi ve bulaşması için ideal ortamlar oluşturuyor.

Ayrıca evlerde kullanılan ısıtma sistemleri de havayı kurutarak burun ve boğaz mukozasının kurumasına yol açıyor. Kuruyan mukoza sistemi ise virüsleri yakalayıp dışarı atmakta yetersiz kalıyor.

Uzmanlar kış aylarında hastalıklardan korunmanın etkili yöntemlerini şu şekilde sıralıyor;