Tarihin İlk Pandemisi Hayvanlardan mı Geldi? 

Bilim insanları 37 bin yıl öncesine kadar uzanan 1.300’den fazla antik insanın DNA örneklerini inceledi. Bu kapsamda tarihin en geniş çaplı araştırmasını yürüten bilim insanları, hayvanların evcilleştirilmeye başlanması ile birçok hastalığın ve salgının ortaya çıktığını gündeme getirdi. Bununla beraber araştırmacılar yapılan araştırmanın gelecekte yeni aşılar geliştirmede de kritik rol oynayacağını belirtiyor.

Antik İnsanlar ve Salgınların Başlangıcı 

Cambridge Üniversitesi ve Kopenhag Üniversitesi bilim adamlarının yürüttüğü ve Nature dergisinde yayımlanan araştırma 37 bin yıl öncesine kadar uzanan 1.300’den fazla antik insanın DNA örnekleri incelenerek gerçekleştirildi. Araştırmacılar Avrasya’da yaşamış antik insanların taşıdığı bilinen 214 farklı patojeni incelediler. Ulaşılan sonuçlar ise hayret verici idi. Yapılan incelemelere göre, hayvanlardan insanlara geçtiği tahmin edilen zoonotik hastalıkların yaklaşık 6.500 yıl önce ortaya çıktığı ve 1.500 yıl önce de yayılmaya başladı. 

Bununla beraber araştırma sonucunda ulaşılan bilgilerde veba salgınlarının sorumlusu olan Yersinia pestis bakterisinin ilk kez bu kadar eski döneme ait DNA’sına ulaşıldı. 

• Difteri hastalığına yol açan Corynebacterium diphtheriae bakterisinin 11.100 yıl öncesine 

• Hepatit B virüsünün 9 bin 800 yıl öncesine 

• Sıtma paraziti Plasmodium vivax izlerine 4 bin 200 yıl öncesine 

• Cüzzam hastalığının kökeninde ise yaklaşık 1.400 yıl öncesine dayanan izlere rastlandı.

37 Bin Yıl Öncesine Işık Tutan DNA 

Çalışmanın DNA hastalık taraması kapsamında bugüne kadar yapılan en kapsamlı çalışma olduğunu belirten çalışmaya önderlik eden Profesör Eske Willerslev, eski dönemde çiftçilik ve hayvan yetiştiriciliğine geçişle birlikte hastalıkların yayılma hızının arttığını açıkladı. Ayrıca bu hastalıkların nüfus çöküşlerine, kitlesel göçlere ve genetik uyum süreçlerine de etkisinin olabileceğini dile getirdi.  

Antik DNA’ların haritalanmasının önemine dikkat çeken başka bir araştırmacı Kopenhag Üniversitesi’nden Martin Sikora ise “Bugün ortaya çıkan yeni bulaşıcı hastalıkların çoğunun hayvan kaynaklı olması bekleniyor. Geçmişi bilmek geleceğe hazırlıklı olmamıza yardımcı olur" açıklaması ile geçmişi anlamanın gelecekteki hastalıklar içinde yol gösterici bir kılavuz olabileceğini savundu.